Czerwiec 2011

OLIWKA – ZAJIT
Człowiek dostrzegł w drzewie oliwkowym niezwykłe wartości już tysiące lat temu, kiedy stopniowo z etapu zbieractwa przechodził do uprawy zbóż i drzew owocowych. Z tego okresu pochodzą bardzo liczne znaleziska w postaci pestek i kawałków drewna oliwkowego odkryte w jaskiniach w Galilei i grotach Karmelu. W Ekronie (obecnie Tel Miqra) odnaleziono wiele skorup czarek i mis ze śladami rozgniecionych oliwek – rozgniatanie było najbardziej pierwotnym sposobem pozyskiwania oliwy. W Jerycho znaleziono dzbany z oliwą pochodzące z wczesnych warstw archeologicznych. Drzewo oliwkowe dotarło do Kanaanu z rejonu Mezopotamii a być może i z Kaukazu. W Egipcie, w warstwach sprzed 3000 lat p.n.e., odnaleziono wiele naczyń zdobionych motywami gałązek z oliwkami lub winną latoroślą. W miejscach pochówków odkopano mumie z wieńcami oliwkowymi na głowach. Z około 2000 roku p.n.e. pochodzą zapiski kronikarza i podróżnika egipskiego o imieniu Sinuhe zawierające takie informacje jak: „Kanaan jest bogaty w miód i wiele drzew oliwnych i mnóstwo owoców na tych drzewach”.
Ludzie szybko nauczyli się uprawiać oliwkę, ponieważ klimat był sprzyjający, a drzewo to zadowalało się ubogim podłożem, pod warunkiem, że było to podłoże wapienne. Odznaczało się odpornością na szkodniki i choroby oraz długowiecznością. Na terenie Izraela kilku oliwkom przypisuje się wiek około 1800-2000 lat. Inną cechą charakterystyczną oliwki było rozmnażanie wegetatywne przejawiające się pękaniem (zarówno u młodych jak też u starych drzew) kory, z której szczelin wyrastały odrośle. Szczelina zabliźniała się prawie bez śladu. U starych oliwek spotyka się odrosty niemal tej grubości, co pień główny. Tylko odrosty odłączone z granicy pnia i korzenia przyjmowały się przy sadzeniu; te z wyższych części pnia usychały.
Określenie: ‘oliwka’, ‘oliwkowy’, ‘oliwnik’, ‘oliwny’ występuje w Biblii 64 razy. Pierwszy raz spotykamy się z nim w 1 Księdze Mojżeszowej (8:11), gdy powtórnie wypuszczona przez Noego gołębica: „wróciła do niego pod wieczór trzymając w dziobie zerwany, świeży liść z drzewa oliwnego. I poznał Noe, że wody opadły”. W 2 Księdze Mojżeszowej (27:20) i 3 Księdze Mojżeszowej (24:2) Bóg określa jak ma być obsługiwany świecznik w przybytku: „Nakaż synom Izraela, aby ci przynieśli do świecznika czystego, wytłoczonego z oliwek oleju, aby można było nieustannie palić lampy”. W 5 Księdze Mojżeszowej (6:11) Bóg zalecając przez Mojżesza posłuszeństwo ludowi obiecuje mu: „Domy pełne wszelkich dóbr, których nie gromadziłeś i wykute studnie, których nie wykuwałeś, winnice i sady oliwkowe, których nie sadziłeś a jednak będziesz z nich jadł”. Jako już fakt dokonany opisane to zostało w Jozue 24:13. Drewno drzewa oliwkowego o pięknym wybarwieniu od prawie białego przez odcienie brązu do czerni było i jest atrakcyjnym materiałem dla artystów. Już Salomon tę cechę wykorzystał do dekoracji Świątyni: „W miejscu najświętszym kazał wyrzeźbić z drzewa oliwkowego dwa cheruby wysokie na 10 łokci” (1 Król 6:23).
Drzewo oliwkowe prócz użytkowego charakteru (owoce, oliwa, drewno) ma w Biblii charakter symboliczny. Jest symbolem płodności: „dzieci twoje jak sadzonki oliwek dookoła stołu twego” (Ps 128:3) oraz piękna: „ zielonym drzewem oliwnym zdobnym w piękne owoce nazwał ciebie Pan” (Jer 11:16). Oznacza też Boże błogosławieństwo i odgrywa szczególną rolę przy wyborze (przez namaszczenie oliwą) królów i kapłanów.
Gaje oliwkowe były dowodem zamożności, ale też miejscem refleksji. Pokrywały np. zbocza Góry Oliwnej, na którą uciekł Dawid przed zbuntowanym synem Absalomem. „Dawid wstąpił na Górę Oliwną i płakał … głowę miał nakrytą i szedł boso” (2 Sam 15:30). Góra Oliwna to miejsce wybrane także przez Jezusa do przemyśleń, modlitwy, odejścia do Ojca i oczekiwanego przez nas przyjścia. Gołąb z gałązką oliwną jest uznanym symbolem Jerozolimy i pokoju.
Oliwka jest owocem towarzyszącym trzeciemu kielichowi z czerwonym winem i z małą domieszką białego w czasie sederu Tu-Biszwat, a także symbolem człowieka dojrzewającego, u którego charakter i cechy już się utrwalają jak w pestce, choć na zewnątrz jest jeszcze miękki, bo wrażliwy i ufny. Jana Płaniewska „Będąc gałązką z dzikiego drzewa oliwnego zostałeś wszczepiony i stałeś się uczestnikiem korzenia i tłuszczu oliwnego…” Rzym 11:17-18 Stare drzewa oliwkowe w Ogrodzie Getsemane. Fot.: Igor Łuzanow
Audycje radiowe
Audycje "Drzewa Oliwnego"
w RadioChrzescijanin.pl
w piątki o 15:45
i w poniedziałki o 17:00
radio
Zobacz na YouTube
Oglądaj nasze filmy na kanale YouTubeyoutube icon
Kontakt
05-402 Otwock 4
kom. 506 198 073
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.logo